svane.jpg - 2932 Bytes Medier i Norden

Fjórða ársfjórðungsútgáfa 1999
  
    Aðalsíða - á íslensku | Safn: Ársfjórðungsleg útgáfa | Yfirlit   
  Efnisyfirlit

Danmörk   |  Finnland   |  Ísland   |   Noregur   |   Svíþjóð   |   Alþjóðlegt

  Ársfjórðungsútgáfur á Medier i Norden
á íslensku eru til á netinu frá og með árinu 1998. Í þeim er að finna útdrátt á íslensku úr greinunum í Medier i Norden á skandinavísku: Resymé.

Öllum er frjálst að vitna í Medier i Norden ef heimildar er greinilega getið.

  Ritstjóri                                                  Ábyrgðarmaður
Terje Flisen (TF)                                      Søren Christensen, framkvæmdastjóri
Postboks 1726 Vika                                 Nordisk Ministerråd,
0121 Oslo, Norge                                     Store Strandstræde 18
Tlf. + 47 22 20 80 61                                DK-1255 København K., Danmark

Medier i Norden (áður Nordisk Medie Nyt) ISSN 1396-9331 ­ rafræn útgáfa.

 

Danmörk

07.12.99: Framtak í fjölmiðlamálum í stað álitsgerðar um fjölmiðla

Í fréttabréfi mennningarmálaráðuneytisins nr. 20/1999 segir: „Eins og kunnugt er hafa nokkrir stjórnmálaflokkar lagt fram í fjölmiðlum og víðar álitsgerðir sínar í fjölmiðlamálum eða tjáð sig um atriði sem verða til umræðu í væntanlegum viðræðum um fjölmiðla. Á þessum grundvelli hefur Elsebeth Gerner, mennningarmálaráðherra, þótt hentugast að leggja fram beinan viðræðugrundvöll fremur en almenna greinargerð sem annars hafði verið boðuð í haust.

Þess er vænst að viðræðurnar um nýtt samkomulag í fjölmiðlamálum hefjist í janúarmánuði 2000 og að þeim ljúki með vorinu, þannig að hugsanlega nauðsynlegar lagabreytingar geti öðlast gildi frá og með 1. janúar 2001".

Heimild: Menningarmálaráðuneytið

22.11.99: Látið reyna a tilskipun ESB 'Sjónvarp án landamæra'

„Framkoma TV3 er mjög ósanngjörn og ég vonast áfram til að stöðin átti sig mjög fljótlega," sagði Elsebeth Gerner Nielsen, mennningarmálaráðherra, í fréttatilkynningu 10. nóvember sl. „Gerist það ekki get ég ekki beint beitt mér í málinu því um er að ræða breska sjónvarpsstöð. Á hinn bóginn get ég heitið því að ég ætla að snúa mér beint til breskra stjórnvalda og fara fram á að þau grípi til aðgerða gegn TV3. Allar ESB-þjóðir hafa skuldbundið sig til að sjá til þess að allar sjónvarpsstöðvar þeirra virði tilskipunina 'Sjónvarp án landamæra'."

Ástæða þessara ummæla var að TV3 vildi ekki selja Danmarks Radio undanúrslitaleikinn í Evrópumeistarakepninni í knattspyrnu milli Dana og Ísraela (13.nóvember). Að sögn menningarmálaráðuneytisins, sem fer eftir ESB-tilskipuninni, flokkast landsleikurinn með sjónvarpsviðburðum sem þjóðin öll hefur áhuga á.

„Samkeppnisráð hefur annars í dag (10.11) ákvarðað að verð leiksins er DKK 2,6 milljónir ef leiknum er sjónvarpað í samsendingu - og 3,7 milljónir fyrir einkarétt. En TV3 álítur að verðið sé of lágt", sagði í fréttatilkynningunni. TV3 vildi fá DKK 4,5 milljónir.

Elsebeth Gerner Nielsen, mennningarmálaráðherra, skrifaði breska mennningarmálaráðherranum Chris Smith bréf þann 11. nóvember og henni barst svar hans 22. nóvember. Í fréttatilkynningu danska menningarmálaráðuneytisins er vitnað í bréf Smiths, þar sem hann „....í eigin persónu vilji biðjast afsökunar á því að ríkisstjórnin á Bretlandi hafi ekki getað orðið ráðherranum að liði í viðleitni hennar við að tryggja að minnst 90 prósent þjóðarinnar gæti horft á leikinn", og hann voni „...að við lendum ekki aftur í þess háttar erfiðleikum áður en reglur okkar öðlast gildi snemma á næsta ári".

Í fréttatilkynningunni segir danski mennningarmálaráðherrann að bréfið sýni skýrt að nú sé aðeins spurning um tíma áður en Bretar geti hjálpað Dönum í viðlíka aðstæðum.

Heimild: Menningarmálaráðuneytið

Fara efst á síðuna
 

Finnland

11.11.99: Lagafrumvarp um eflingu kvikmyndalistar

Samkvæmt nýju lagafrumvarpi er nákvæmari lýsing á verkefnum Kvikmyndastofnunar Finnlands og mælt fyrir um fastari skipan á málum.

„Í lagafrumvarpinu eru ákvæði um styrki til framleiðslu og dreifingar kvikmynda og annarra kvikmyndaverka og einnig um ráðstafanir til að efla kvikmyndamenninguna að öðru leyti með fé á fjárlögum ríkisns" segir menntamálaráðuneytið í fréttatilkynningu.

„Ef lögin verða samþykkt getur Kvikmyndastofnun Finnlands veitt tiltekna styrki til eflingar kvikmyndalistinni, þ.e. til framleiðanda, stjórnanda eða dreifingaraðila kvikmynda og annarra kvikmyndaverka svo og annan stuðning, t.d. við þann sem rekur kvikmyndahús eða skipuleggur kvikmyndahátíð".

Heimild: Menntamálaráðuneytið

Fara efst á síðuna
 

Ísland

10.12.99: Ný fjarskiptalög

Samgönguráðherra hefur lagt fyrir Alþingi og mælt fyrir nýju frumvarpi um fjarskiptalög, sem gilda eiga um fjarskipti, fjarskiptaþjónustu og fjarskiptanet. Tilgangur frumvarpsins er að stuðla að virkri samkeppni, sem tryggi hag neytenda, atvinnulífsins og þjóðfélagsins í heild.

Við samningu frumvarpsins hefur einkum verið litið til skuldbindinga Íslands gagnvart Evrópska efnahagssvæðinu og nauðsynjar þess að tryggja samtengingu neta, svo að viðskiptavinir ólíkra fjarskiptaneta geti haft samband sín í milli og að fyrirtækjum, sem eiga þjóðbrautina eða fjarskiptanetið og aðra innviði sé gert skylt að opna aðgang að Netinu og annarri aðstöðu á sanngjörnum kjörum.

Það er talið nauðsynlegt að stuðla að raunverulegri samkeppni á markaðinum með því að jafna samkeppnisstöðu fjarskiptafyrirtækja, t.d. með aðgangi að heimtaug og veita markaðsráðandi fyrirtækjum aðhald, m.a. með bókhaldslegum aðskilnaði.

Væntanleg lög eiga einnig að tryggja að ávallt verði til öflug fjarskiptafyrirtæki á Íslandi og að löggjöf hamli ekki þróun upplýsingatækni og komi í veg fyrir tækniframfarir.

Meðal nýmæla í hinu nýja frumvarpi er númeraflutningur, sem gerir símnotendum unnt að halda símanúmeri sínu án tillits til þess við hvaða símafyrirtæki þeir skipta. Þetta segir í skýringum með frumvarpinu, að sé forsenda fyrir raunverulegri samkeppni í símaþjónustu, en samkvæmt reglum EES ber aðildarríkjum að hafa innleitt númeraflutning eigi síðar en 1. janúar 2000.

Í ræðu sinni á Alþingi, er mælt var fyrir frumvarpinu, sagði ráðherra, að Evrópuríkin hefðu komist að þeirri niðurstöðu, að gömlu símafyrirtækin yrðu ekki brotin upp. Er það gert til þess að forðast offjárfestingu í dreifikerfinu, flýta fyrir samkeppni og tryggja uppbyggingu fjarskiptakerfa þar sem saman færi ábyrgð á uppbyggingu og þjónustu.

Byltingin í fjarskiptum sem er að verða um þessar mundir er eitt það mikilvægasta, sem er að gerast í atvinnulífi þjóða heims um þessar mundir. Þess vegna er mikilvægt að setja skynsamlegan lagaramma um þennan þátt atvinnulífsins, eins og stefnt er að með frumvarpi ríkisstjórnarinnar.

Heimild: Menntamálaráðuneytið

10.12.99: Bankaviðskipti í gegnum GSM-símann

Opnaður hefur verið svonefndur GSM-banki í samstarfi Landsímans, Sparisjóðs Kópavogs (SPK) og Smartkorta ehf. Um er að ræða nýjung í bankaviðskiptum á Íslandi en viðskiptavinum SPK gefst með GSM-bankanum kostur á að stunda margvísleg bankaviðskipti í gegnum GSM-farsíma.

GSM-bankinn var kynntur á blaðamannafundi hinn 22. nóvember sl. Bankinn var síðan opnaður formlega þegar forstjóri Landssímans, framkvæmdi fyrstu millifærsluna í GSM-bankanum.

Margvíslegar aðgerðir mögulegar
Í GSM-bankanum er hægt að framkvæma flestar algengustu aðgerðir bankaviðskipta, m.a. hægt að millifæra, greiða gíró- og greiðsluseðla og fá yfirlit yfir stöðu og færslur. Einnig er hægt að fá upplýsingar um gengi gjaldmiðla og vísitölur og fletta upp í símaskrá. Fram kom að mikil áhersla hefði verið lögð á öryggi bankaviðskipta og hvers konar svindl væri því sem næst útilokað.

GSM-bankinn byggist á sérstakri tækni („SIM Toolkit") en í stað venjulegs símakorts er notað sérstakt gagnakort sem gengur í flesta nýlega GSM-síma sem komið hafa á markað á árinu.

Með GSM-bankaviðskiptum er Landssíminn að endurvekja gamalt slagorð fyrirtækisins, „Síminn sparar sporin", en með þeim væri hægt að stunda bankaviðskipti óháð stund og stað. Þó að SPK sé fyrsti bankinn sem tekur upp samstarf um GSM-banka við Símann GSM líður líklega ekki á löngu áður en fleiri bankastofnanir fylgja í kjölfarið.

Heimild: Menntamálaráðuneytið

10.12.99: Menntamálaráðherra mælir fyrir frumvarpi að nýjum útvarpslögum

Menntamálaráðherra hefur mælt fyrir frumvarpi að nýjum útvarpslögum sem er í meginatriðum eins og frumvarp sem lagt var fram á síðasta þingi en var ekki útrætt þá. Nokkrar breytingar hafa þó verið gerðar á frumvarpinu í samræmi við athugasemdir sem menntamálanefnd Alþingis hefur borist um það.

Frumvarpinu er ætlað að mynda almennan ramma um alla útvarpsstarfsemi í landinu, bæði sjónvarp og hljóðvarp, og er það að stofni til byggt á núgildandi útvarpslögum frá 1985. Í frumvarpinu er ekki gert ráð fyrir sérákvæðum um Ríkisútvarpið, eins og nú eru í útvarpslögum, heldur miðað við að um Ríkisútvarpið giltu sérlög.

Ráðherra sagði að hið beina tilefni endurskoðunar útvarpslaga nú væri setning nýrrar tilskipunar Evrópusambandsins en það nýmæli hennar, sem hvað mesta athygli hefur vakið, er heimild fyrir hvert aðildarríki EES til að gera skrá um tiltekna þýðingarmikla viðburði sem senda skal út í dagskrá sem meginhluti almennings hefur aðgang að þótt sjónvarpsstöð sem selur sérstaklega aðgang að efni sínu hafi keypt einkarétt til sýningar frá þessum viðburðum. Mun þessi heimild einkum eiga við um meiri háttar íþróttaviðburði, bæði innlenda og fjölþjóðlega, að því er fram kom í ræðu menntamálaráðherra.

Ráðherra sagði hins vegar að undir núverandi kringumstæðum hefði hann ekki í huga að nýta þessa heimild og rakti hann m.a. að reynsla Dana, sem gert hafa tilraun til að gera slíka skrá, væri sú að erfiðlega gengi að framfylgja þeim.

Rakti ráðherra einnig ummæli sem höfð voru eftir formanni Framsóknarflokksins. Þar sagði hann m.a. að skoða ætti hvort rétt væri að greiða rekstrarkostnað RÚV úr ríkissjóði. Sagði formaðurinn þar jafnframt að gera þyrfti grundvallarbreytingar á stjórnskipulagi Ríkisútvarpsins og losa stofnunina undan því flokkspólitíska stjórnvaldi sem því hefði verið stýrt af.

Þingmaður Vinstrihreyfingar - græns framboðs, sagði að hér hefði menntamálaráðherra flutt mikilvæga pólitíska yfirlýsingu. Hann sagði hana þó hafa verið óljóst orðaða og innti ráðherrann eftir því hvað hann ætti nákvæmlega við.

Ráðherra svaraði því til að vinna þyrfti að því að breyta ákvæðum um Ríkisútvarpið rétt eins og verið væri að breyta hinum almennu útvarpslagaákvæðum. Ekki yrði lengur undan því vikist að vinna að gerð nýs frumvarps um Ríkisútvarpið. „Og ég hef hér áður, oftar en einu sinni í umræðum á Alþingi, reifað þá hugmynd að Ríkisútvarpinu yrði breytt í hlutafélag í eigu ríkisins. Það er ein leið og aðrar leiðir eru einnig fyrir hendi," sagði ráðherra.

Heimild: Menntamálaráðuneytiðð

25.11.99: Edduverðlaunin

Íslensku kvikmynda- og sjónvarpsverðlaunin, Edduverðlaunin, voru veitt í fyrsta sinn hinn 15. nóvember sl. við hátíðlega athöfn í Borgarleikhúsinu.

Kvikmynd Guðnýjar Halldórsdóttur, Úngfrúin góða og húsið, hlaut fimm af þeim ellefu verðlaunum sem veitt voru á Edduverðlaunaveitingunni.

ÚNGFRÚIN hlaut Edduna sem besta kvikmynd ársins, fyrir bestu leikstjórn, bestu leikkonu ársins, bestu förðun og bestu tónlistina. Einnig var myndin valin sem framlag Íslands til forvals Óskarverðlaunanna.

Indriði G. Þorsteinsson hlaut heiðursverðlaun Íslensku kvikmynda- og sjónvarpsakademíunnar fyrir störf eða verk í þágu kvikmyndalistar á Íslandi og var þess getið við afhendingu verðlaunanna að hann hafi verið meðal þeirra sem ruddu braut kvikmyndagerðar á Íslandi.

Einnig var frumkvöðla í íslenskri kvikmyndagerð minnst, sem bjuggu til kvikmyndir áður en segja má að skilyrði til kvikmyndagerðar hafi verið sköpuð og í tilefni 20 ára afmælis Kvikmyndasjóðs Íslands voru sýnd brot úr öllum þeim 57 íslensku kvikmyndum sem hafa verið gerðar frá því sjóðurinn hóf störf.

Það var mál manna að glæsileiki hafi einkennt hátíðina alla og gestir voru í sínu fínasta pússi eins og siður er á hátíðum af þessu tagi. Var afar létt yfir gestunum sem og þeim sem komu fram, bæði til að afhenda og taka við verðlaunum.

Edduverðlaunin verða árviss viðburður og minnti kynnir hátíðarinnar, á það í lokin að margar stórar og athyglisverðar íslenskar kvikmyndir væru væntanlegar á næstu vikum og mánuðum.

Heimild: Menntamálaráðuneytiðð

Fara efst á síðuna
 

Noregur

01.12.99: TV2 leitast við á breiðum grundvelli að tryggja sér einkaleyfi

Snemma á árinu 2000 hefjast viðræður um nýtt einkaleyfi fyrir TV 2. Åslaug M. Haga, mennningarmálaráðherra og nýr yfirmaður TV2, Kåre Valebrokk, héldu sinn fyrsta fund þann 30. nóvember sl.

„- Við látum skilja á okkur að við viljum víðtækari hugmynd. Ég óska mér fleiri frétta af menningar- og efnahagsmálum", sagði Kåre Valebrokk á fundinum.

„Hugsanlega gætu aðrir hagsmunaaðilar einnig hugsað sér einkaleyfi fyrir sjónvarpi sem nær til alls Noregs og er fjármagnað með auglýsingum. Orkla er meðal þeirra og samsteypan álítur að ólöglegt sé að veita TV2 nýtt einkaleyfi án útboðs", segir Aftenposten.

Menningarmálaráðuneytið verður einnig að meta hvort leggja eigi gjald á einkaleyfi fyrir sjónvarpi sem nær til alls Noregs og er fjármagnað með auglýsingum.

Heimild: Aftenposten

24.11.99: Norskur kvikmyndastyrkur - svar við eftirlitsstofnun EFTA

Í fréttatilkynningu frá Menningarmálaráðuneytinu segir: „- Kvikmyndir eru veigamikill hluti af norskum menningarmálum að sögn Åslaug M. Haga, mennningarmálaráðherra, í svarbréfi til ESA. - eftirlitsstofnunar EFTA vegna EES-samningsins. Hún leggur áherslu á að opinberir styrkir ráða úrslitum fyrir norska kvikmyndaframleiðslu. Tilgangurinn með styrknum er að hvetja til framleiðslu á kvikmyndum á norsku, sem endurspegla norska menningu, samfélagshætti, verðmætamat og hefðir.

- Noregur er lítið málsamfélag og samsvarandi lítill kvikmyndamarkaður með takmarkaða tekjumöguleika og litla möguleika á fjármögnun einkaaðila. Án öflugs opinbers styrks verða ekki framleiddar norskar gæðakvikmyndir. ESB er sjálft upptekið af því að vernda evrópskan kvikmyndaiðnað með tilliti til tungumála og menningar og ætti því að skilja sömu rökin varðandi norsku kvikmyndirnar, segir Haga.

Í bréfi dags. 12. október sl. bendir Eftirlitsstofnun EFTA á að heildarríkisstyrkur megi ekki fara yfir 50% af fjarhagsáætlun framleiðslunnar eigi kvikmyndastyrkurinn að vera samrýmanlegur reglum um undanþágu vegna ríkisstyrkja. Nokkrar aðrar kröfur verða einnig settar upp, t.d. verður kvikmyndaframleiðandinn að geta varið minnst 20% af fjárhagsáætluninni í öðrum EES-ríkjum.

Í svarbréfinu til ESA er gerð grein fyrir núgildandi skipan kvikmyndastyrkja í Noregi. Í sérstöku bréfi er gerð grein fyrir styrknum til Norsk Film AS og dótturfyrirtækisins Norsk Filmstudio AS".

Heimild: Menningarmálaráðuneytið

Fara efst á síðuna
 

Svíþjóð

07.12.99: Frumvarpi að löggjöf um fjölmiðlasamruna frestað

„Frestað hefur verið umsögn lagaráðsins og frumvarpi að löggjöf um fjölmiðlasamruna sem ríkisstjórnin hafði boðað með vorinu 2000", segir Félag sænskra blaðaútgefenda (Tidningsutgivarna).

Blaðaútgefendur fá þetta staðfest hjá menningarmálaráðuneytinu og segja: „Ástæðan er sögð vera að menningarmálaráðuneytið verður að bíða þeirra tillagna sem önnur stjórnarskrárnefnd kann að leggja fram, fjölmiðlastjórnarskrárnefndin. Henni er m.a. ætlað að athuga hvort önnur fjölmiðlaform eigi að njóta stjórnarskrárverndar en nú tíðkast. Hún skal einnig athuga hvort í stað núverandi reglna um útvarp og sjónvarp geti komið fyrirmæli sem eru ekki eins tengd tækni og hæfa rafrænum flutningi. Slíkar breytingar gætu haft áhrif á mótun og hugtakaþróun hugsanlegrar löggjafar um fjölmiðlasamruna og því verður samhæfing að eiga sér stað".

Fjölmiðlastjórnarskrárnefndin hefur frest fram til desember 2000. Meðferð athugunarinnar tekur væntanlega það langan tíma að ekki sé unnt að leggja fram (hugsanlegt) frumvarp að löggjöf um fjölmiðlasamruna fyrr en að hausti 2001. Ef samþykkja á stjórnarskrárbreytingar á kjörtímabili núverandi þings verður að leggja fram frumvarp að breytingu í síðasta lagi í desembermánuði 2001 að sögn Blaðaútgefenda.

Heimild: Félag sænskra blaðaútgefenda (Tidningsutgivarna)

Fara efst á síðuna
 

Alþjóðlegt

07.12.99: „Evrópskir kvikmyndastyrkir samsvara árslaunum tveggja Hollywoodstjarna"

„-Evrópskur kvikmyndastyrkur, sem mikið er rætt um, samsvarar nokkurn veginn því sem tvær bandarískar kvikmyndastjörnur á borð við Tom Hanks og Bruce Willis hafa í árslaun. Tveir einstaklingar í Hollywood hafa jafn miklar tekjur og varið er til að styrkja evrópska kvikmyndaframleiðslu í ójafnri samkeppni við Bandaríkjamenn. Þetta er aumt", sagði franski kvikmyndaframleiðandinn Jean Cazès á málþingi í Berlín um framtíð evrópskra kvikmynda að sögn Ritzau/Politiken.

Málþingið var háð í tengslum við árlega verðlaunaafhendingu evrópsku kvikmyndaakademíunnar. Gagnrýni Cazès, sem er yfirmaður í klúbbi evrópskra kvikmyndaframleiðenda, var m.a. beint til framkvæmdastjóra menningarmála innan ESB Viviane Redding sem hefur nýlega ákveðið að hækka fjárhagsáætlun ESB vegna kvikmyndastyrkja úr 320 milljónum evra í 450 milljónir.

„Miklum hluta málþingsins var varið í að ræða hina vanþróuðu evrópsku kvikmyndadreifingu, veika markaðssetningu evrópskra kvikmynda, svo og væntanlega tæknibyltingu sem dregur enn frekar úr kostnaði við að framleiða kvikmyndir", segir Ritzau/Politiken.

„Jean Cazès áleit að móta beri nákvæmar skilgreiningar á því hvað evrópsk kvikmynd sé í tengslum við stöðuga uppbyggingu niðurgreiðslna frá ESB og einstökjum aðildarríkjum".

Heimild: Ritzau/Politiken



Fara efst á síðuna