Hinn 11. mars s.l. voru samþykkt á Alþingi Íslendinga ný lög um tímabundnar endurgreiðslur vegna kvikmyndagerðar á Íslandi. Markmið laganna er að laða að erlenda aðila til að framleiða kvikmyndir eða sjónavarpsefni á Íslandi með því að endurgreiða tímabundið hluta af innlenndum framleiðslukostnaði.
Heimilt er samkvæmt lögum þessum að endurgreiða úr ríkissjóði hlutfall af framleiðslukostnaði sem til fellur við gerð kvikmynda eða sjónvarpsefnis á Íslandi. Skilyrði er þó að kostnaðurinn falli til á Íslandi og að greidd laun og verktakagreiðslur séu sannanlega skattlagðar á Íslandi. Þá þarf ákveðnum skilyrðum að vera fullnægt við mat á því hvort endurgreiða skuli hlutfall af framleiðslukostnaði. Stofna þarf sérstakt félag um framleiðslu myndarinnar á Íslandi, liggja þarf fyrir sundurliðuð áætlun um framleiðslukostnað og fjármögnun, lágmarksframleiðslukostnaður á Íslandi þarf að vera 80 milljónir kr., endurskoðað kostnaðaruppgjör þarf að liggja fyrir að lokinni framleiðslu og ljúka þarf framleiðslu innan þriggja ára frá því að endurgreiðslubeiðnin er móttekin.
Hlutfall endurgreidds framleiðslukostnaðar skal vera 12% á árunum 1999-2002 en 9% á árunum 2003-2005. Þá lækkar endurgreiðsluhlutfallið um helming sé framleiðslukostnaður á bilinu 80-100 milljónir kr. en um fjórðung sé kostnaðurinn á bilinu 101-120 milljónir kr. Ennfremur skal tekið fram að ef umsækjandi um endurgreiðslu vegna kvikmyndar hefur hlotið styrk úr Kvikmyndasjóði Íslands, fær hann ekki endurgreitt vegna framleiðslu sömu myndar.
15.02.99: Nýtt frumvarp til útvarpslaga
Lagt hefur verið fram á Alþingi Íslendinga nýtt frumvarp til útvarpslaga og er því ætlað að mynda almennan ramma um alla útvarpsstarfsemi í landinu, bæði sjónvarp og hljóðvarp. Miðað er við að útvarpslögin taki fyrst og fremst til einka útvarps- og sjónvarpsstöðva sem starfa samkvæmt sérstöku leyfi útvarpsréttanefndar og að um Ríkisútvarpið gildi sérlög, þó þannig að almenn ákvæði útvarpslaga gildi um Ríkisútvarpið nema annað sé sérstaklega ákveðið.
Tilefni endurskoðunar útvarpslaganna nú er setning nýrrar tilskipunar Evrópusambandsins nr. 97/36/EB en hún átti að koma til framkvæmda í öllum aðildarríkjum EES eigi síðar en 30. desember 1998. Sjónvarpstilskipun Evrópusambandsins tekur aðeins til sjónvarpsmála en ekki þeirra þátta er varða útvarp. Í frumvarpi til útvarpslaga er þó gert ráð fyrir að sömu reglur gildi um sjónvarp og hljóðvarp eftir því sem við getur átt.Tilskipun nr. 97/36/EB hefur ýmsar breytingar í för með sér á íslenskri útvarpslöggjöf.
Í fyrsta lagi er það skýrt til hvaða sjónvarpsútsendinga íslensk lögsaga nær en ákvæði um þetta er ekki í núgildandi lögum. Lögsögureglur tilskipunarinnar byggjast einkum á tveimur grundvallarsjónarmiðum, frelsi sjónvarpsstöðva innan hvers aðildarríkis EES til þess að sjónvarpa til annarra aðildarríkja og heimild til sjónvarpsútsendinga um allt Evrópska efnahagssvæðið svo framarlega sem útsending er í samræmi við löggjöf útsendingarríkis.
Í öðru lagi er hverju aðildarríki EES heimilað samkvæmt tilskipuninni að gera skrá um tiltekna þýðingarmikla viðburði sem senda á út í dagskrá, sem meginhluti almennings hefur aðgang að, þó að sjónvarpsstöð sem selur sérstaklega aðgang að efni sínu, hafi keypt einkarétt til sýningar frá þessum viðburðum. Í frumvarpi til útvarpslaga er gert ráð fyrir heimild til þess að setja reglugerð um þetta efni en íslenska ríkinu er þó ekki skylt að nýta þessa heimild.
Í þriðja lagi er tekin upp regla þess efnis, að sjónvarpsstöðvar skuli, eftir því sem unnt er, sjá til þess að minnst 10% af útsendingartíma á ári eða minnst 10% af árlegu dagskrárfé sé varið til gerðar evrópskra verka, þar á meðal íslenskra verka sem framleidd eru af sjálfstæðum framleiðendum.Tilskipunin hefur það einnig í för með sér að reglur núgildandi útvarpslaga um auglýsingar og kostun eru gerðar nokkru skýrari en verið hefur og að tekin eru upp ákvæði um vernd barna gegn skaðlegu efni.
Það nýmæli er í frumvarpinu að menntamálaráðherra er heimilað að hefja undirbúning að stafrænu útvarpi á Íslandi. Hin stafræna tækni gefur mikla möguleika til betri nýtingar tíðnisviðsins en nú er, meðal annars þannig að fleiri aðilar eiga þess kost að hefja raunverulega samkeppni, sérstaklega í sjónvarpi. Að auki mun sá kostur fylgja stafrænu útvarpi að gæði útsendinga aukast til mikilla muna, möguleiki skapast á þáttasölusjónvarpi ("pay-per-view") og kvikmyndapöntun ("video-on-demand"). Þá er hin stafræna tækni forsenda samruna sjónvarps, fjarskipta og tölvutækni í eitt svið með óljósum landamærum.
Í eldri útvarpslögum hefur þótt skorta ákvæði um rétt útvarpsstöðva til aðgangs að kapalkerfum. Í hinu nýja frumvarpi til útvarpslaga er bætt úr þessu með því að tryggja útvarpsstöðvum aðgang að almennum fjarskiptanetum, sem hagnýtt eru til útvarpssendinga. Að lokum er í frumvarpinu lagt til að Menningarsjóður útvarpsstöðva sem fjármagnaður hefur verið með 10% af auglýsingatekjum útvarpsstöðva, verði lagður niður en sjóðurinn hefur verið mjög umdeildur.
Heimild: Menntamálaráðuneyti
15.02.99: Tímamótasamkomulag um eflingu íslenskrar kvikmyndagerðar
Í desember 1998 var gert nýtt samkomulag menntamála- og fjármálaráðherra annars vegar fyrir hönd ríkisstjórnarinnar og samtaka kvikmyndagerðarmanna hins vegar um stóraukinn stuðning við Kvikmyndasjóð Íslands í því skyni að efla íslenska kvikmyndagerð.
Með samkomulaginu skuldbindur ríkisstjórnin sig til að auka fjárframlag til Kvikmyndasjóðs Íslands í fjórum áföngum. Í fjárlögum ársins 1999 er gert ráð fyrir að verja 176,4 milljónum króna til Kvikmyndasjóðs, sem er 40 milljónum hærri fjárhæð en sjóðurinn hafði til ráðstöfunar á síðastliðnu ári. Samkvæmt samkomulaginu er gert ráð fyrir að framlög ríkisins til Kvikmyndasjóðs hækki um 30 milljónir árið 2000, 35 milljónir 2001 og 30 milljónir árið 2002. Fjárveiting til sjóðsins verður því orðin 270 milljónir króna árið 2002. Frá og með þeim tíma er stefnt að því að árlega verði gerðar 5 leiknar íslenskar kvikmyndir í fullri lengd, með styrk sem nemur 40% af kostnaðaráætlun, í stað 20% áður. Miðað er við 100 milljóna króna framleiðslukostnað að meðaltali á hverja mynd og því gert ráð fyrir að heildarframlag framleiðslustyrkja vegna myndanna fimm verði allt að 200 milljónum króna árið 2002. Þeim fjármunum sem eftir standa er ætlað að standa straum af öðrum verkefnum Kvikmyndasjóðs, svo sem að styrkja aðrar myndir en að ofan greinir, greiða framlag í erlenda kvikmyndasjóði, sinna kynningarstarfi og sjá um Kvikmyndasafn Íslands.
Samkomulagið felur einnig í sér að komi til þess að Menningarsjóður útvarpsstöðva verði lagður niður, en um það liggur fyrir frumvarp á Alþingi, er gert ráð fyrir að á næstu fjórum árum eftir það verði veitt fé úr ríkissjóði í sérstaka deild í Kvikmyndasjóði til þess að gera heimildarmyndir, stuttmyndir, hreyfimyndir og fleira þannig að í lok tímans verði allt að 100 milljónir króna til ráðstöfunar á ári hverju í þessu skyni í Kvikmyndasjóði. Þar með fá útvarpsstöðvarnar sjálfar umráð yfir þeim 10% af ákveðnum tekjum sínum, sem þær hafa orðið að láta renna í menningarsjóðinn. Svigrúm þeirra til að efla innlenda dagskrárgerð ætti að aukast í samræmi við það.
Heimild: Menntamálaráðuneytið
15.02.99: Kvikmyndasafn Íslands fær sænskar kvikmyndir að gjöf
Kvikmyndasafni Íslands hefur borist rausnarleg gjöf frá sænska kvikmyndasafninu, 57 filmukópíur með sænskum kvikmyndum. Með gjöfinni vill sænska safnabíóið, sem er það elsta í heimi, sýna í verki stuðning sinn við uppbyggingu safnabíós (cinematek) á Íslandi og aðstoða Kvikmyndasafn Íslands við að koma sér upp eigin safni kvikmynda til að byggja dagskrá sína á.
Myndirnar 57 eru frá ýmsum tímum þótt flestar séu þær frá 6. og 7. áratugnum. Þar ber einkum að nefna átta kvikmyndir Ingmars Bergmans, tvær myndir eftir Gustaf Molander, tvær myndir Bo Widerberg og tvær myndir eftir Vilgot Sjöman.
Heimild: Menntamálaráðuneytið
15.02.99: Stafrænar sjónavarpsútsendingar í augsýn á Íslandi
Í janúar var undirritað samkomulag um samstarf milli Landssímans og norsk/franska fyrirtækisins Canal Digital AS sem felst í því að þróa útsendingu stafræns sjónvarps á Íslandi en síðarnefnda fyrirtækið hóf nýlega stafrænar sjónvarpsútsendingar á hinum Norðurlöndunum.
Stefnt er að því að Canal Digital AS verði tæknilegur bakhjarl, reki gervihnettina sem notaðir verða í verkefnið og leggi til hugbúnað fyrir myndlyklana svo eitthvað sé nefnt. Landssíminn hins vegar verður umboðsaðili Canal Digital AS á Íslandi, sér um áskriftarþjónustu og samskipti við viðskiptavini en samstarfið gerir það að verkum að fjárfesting og þróunarkostnaður Landssímans verður mun minni en ella. Myndlyklarnir verða þeir sömu fyrir öll Norðurlöndin og verður íslenska eins og hin norrænu tungumálin, innbyggð í myndlyklana. Bæði verður hægt að ná útsendingum gegnum Breiðbandið og þar sem móttökudiskur fyrir gervihnattaútsendingar er fyrir hendi. Þar af leiðandi verður hægt að sjá umræddar útsendingar um allt Ísland.
Ætlunin er að tryggja Íslendingum sama efni í stafrænu sjónvarpi og öðrum Norðurlandabúum stendur nú þegar til boða. Margt í dagskrá Canal Digital AS er hið sama og þegar er fyrir hendi í Breiðvarpi Landssímans en helsta nýjungin er hið svokallaða "pay per view", þáttasala.
Ekki er endanlega ljóst hvenær útsendingar geta hafist en vonast er til að Íslendingar geti náð útsendingum fyrirtækisins fyrir næstu jól.
Heimild: Menntamálaráðuneytið