Ísland
26.11.2001: Skýrsla um fjárhag og rekstur Ríkisútvarpsins kynnt á ríkisstjórnarfundi
Samþykkt var á fundi ríkisstjórnarinnar hinn 20. nóvember sl. að menntamálaráðherra heimilaði Ríkisútvarpinu 7% hækkun á afnotagjöldum frá næstu áramótum, en nú stefnir í 300 milljón króna rekstrartap RÚV á þessu ári. Á fundinum lagði menntamálaráðherra fram skýrslu vinnuhóps um fjárhag og rekstur RÚV þar sem m.a. kemur fram að fjárhagsstaða stofnunarinnar sé núna með þeim hætti að ekki verði hægt að rétta af reksturinn nema með róttækum hagræðingaraðgerðum og breytingum á dagskrárframboði. Þá segir að lagaákvæði virki greinilega hamlandi fyrir reksturinn þar sem innra stjórnkerfi stofnunarinnar og verkaskipting æðstu stjórnenda séu bundin í lög. Að mati vinnuhópsins er verka- og ábyrgðarskipting milli útvarpsstjóra og útvarpsráðs alls ekki nógu skýr og telur vinnuhópurinn að útvarpsráð hafi haft afskipti af ýmsum málum sem falli augljóslega ekki undir lögbundið stjórnunarumboð ráðsins.
Menntamálaráðherra, segir skýrsluna tala sínu máli og staðfesti nauðsyn þess sem hann hafi haldið fram varðandi málefni Ríkisútvarpsins síðustu árin og að líta þurfi á skipulagsmál og rekstrarfyrirkomulag stofnunarinnar. Ráðherra segist hafa verið talsmaður þess að afnotagjöld féllu niður og mun beita sér sérstaklega fyrir athugun á fjárhagslegum tengslum Ríkisútvarpsins og Sinfóníuhljómsveitar Íslands, en ákveðið hefur verið að stjórnarflokkarnir setji niður hóp undir forystu menntamálaráðherra til að vinna að skipulagsbreytingum á Ríkisútvarpinu og breytingu á opinberri tekjuöflun til að standa undir rekstri þess.
Tekjur af auglýsingum og kostun dregist saman á árinu
Menntamálaráðherra skipaði í lok ágúst 2001 vinnuhóp til að fara yfir fjárhag og rekstur Ríkisútvarpsins. Í skýrslu hópsins kemur fram að RÚV hafi verið rekið með halla undanfarin ár og nú stefni í 300 milljón króna rekstrartap á þessu ári, sem er um 10% af rekstrargjöldum. Að mati vinnhópsins skýra nokkrir þættir versnandi fjárhagsstöðu stofnunarinnar, þ.á.m. hækkun lífeyrisskuldbindinga vegna áhrifa kjarasamninga, hækkun launa og aukinn fjármagnskostnaður vegna lána sem tekin voru til greiðslu á lífeyrisskuldbindingum og vegna flutnings Sjónvarpsins. Tekjur af auglýsingum og kostun hafa farið vaxandi undanfarin ár en dregist saman á þessu ári og því er greiðslustaða RÚV orðin mjög slæm vegna halla og afborgana af lánum.
Ríkisútvarpinu er ætlað að standa undir fjórðungi af kostnaði við rekstur Sinfóníuhljómsveitar Íslands eftir að Menningarsjóður útvarpsstöðva var lagður niður í maí árið 2000. Í skýrslu vinnuhópsins er talið að sú breyting hafi komið fjárhagslega betur út fyrir aðrar útvarpsstöðvar en RÚV.
Þörf á breyttri dagskrá og róttækum aðgerðum í hagræðingu
Í niðurstöðum skýrslunnar segir jafnframt að RÚV sé ætlað að taka þátt í kostnaði vegna Sinfóníuhljómsveitarinnar án þess að hafa nokkuð um rekstur hennar að segja. "Vinnuhópurinn telur afar óheppilegt að ætla einni ríkisstofnun að fjármagna rekstur annarrar ríkisstofnunar með þessum hætti."
Samkvæmt niðurstöðum vinnuhópsins er fjárhagsstaða RÚV orðin þannig að stofnunin muni augsýnilega ekki geta rétt af reksturinn nema með róttækum hagræðingaraðgerðum og breytingum á dagskrárframboði, "t.d. með styttingu útsendingartíma, minna hlutfalli innlends efnis og meiri endursýningum í sjónvarpi og verulegri fækkun viðamestu dagskrárgerðarverkefna í útvarpi, svo sem leikrita og tónlistarþátta. Það er afar mikilvægt að forðast að láta breytingar á dagskrá hafa áhrif á auglýsingatekjur því ef það gerist getur stofnunin lent í vítahring," segir í niðurstöðum skýrslunnar.
Ákvæði laga um Ríkisútvarpið og útvarpslög stangast á í ýmsum efnum, að mati vinnuhópsins. Í skýrslunni kemur fram að innra stjórnkerfi RÚV og verkaskipting æðstu stjórnenda séu bundin í lög og lagaákvæði virki augljóslega hamlandi fyrir rekstur stofnunarinnar. Það sama eigi við um vangaveltur varðandi framtíðarrekstrarform RÚV, sem hljóti að skapa óvissu á meðan niðurstaðan liggi ekki fyrir. Þá telur vinnuhópurinn að verkaskipting á milli útvarpsstjóra og útvarpsráðs sé alls ekki nægilega skýr og til þess fallin að þyngja ákvarðanatöku innan stofnunarinnar.
Útvarpsráð farið út fyrir lögbundið umboð ráðsins
Vinnuhópurinn telur að verka- og ábyrgðarskipting milli útvarpsstjóra og útvarpsráðs er alls ekki nógu skýr og að útvarpsráð hafi haft afskipti af ýmsum málum sem falla augljóslega ekki undir lögbundið stjórnunarumboð þess og því er afar mikilvægt að ráðið haldi sig við lögbundið hlutverk sitt eða að breyta lagaákvæðum og ætla ráðinu stærra hlutverk.
Vinnuhópurinn telur að endurskoða þurfi lög um Ríkisútvarpið til þess að samræma þau betur útvarpslögum og telur hópurinn sérstaklega mikilvægt að stofnunin líði ekki fyrir "þunglamalegt eða óskýrt stjórnunarkerfi" enda þurfi RÚV að geta brugðist hratt við til að mæta samkeppni og aðlaga sig tekjubreytingum.
"Núverandi stjórnkerfi Ríkisútvarpsins hefur lítið breyst að stofni til í marga áratugi, þrátt fyrir að umhverfi þess og starfsemi hafi tekið miklum breytingum. Sama gildir um hlutverk og lagalegar skyldur Ríkisútvarpsins sem hafa mikið til staðið óbreyttar síðustu þrjátíu árin. Hvort tveggja eru að áliti vinnuhópsins börn síns tíma sem þarfnast gagngerrar endurskoðunar," segir í skýrslunni.
Nokkrar umræður hafa spunnist um rekstrarvanda Ríkisútvarpsins og hvernig brugðist skuli við honum. Menntamálaráðherra lýsti því yfir í umræðum utan dagskrár á Alþingi um fjárhagsvanda Ríkisútvarpsins hinn 10. október sl. að í ljósi þeirrar þróunar sem er í byggðamálum eigi að athuga hvort ekki sé unnt að nýta krafta og húsrými Ríkisútvarpsins á Akureyri með skipulagaðari hætti á þann veg að Rás 2 verði breytt í miðstöð svæðisútvarpa með aðsetur á Akureyri. Hann sagðist mundu beina því til útvarpsráðs og útvarpsstjóra að þessi kostur verði skoðaður til hlítar um leið og lagt er almennt á ráðin um framtíð svæðisútvarpanna.
Útvarpsstjóri Ríkisútvarpsins lagði fram á fundi framkvæmdastjórnar stofnunarinnar hinn 25. október sl. bókun sem felur í sér frumtillögur eða hugmyndir um hvernig bregðast skuli við fjárhagsvanda Ríkisútvarpsins. Tillögurnar fela m.a. í sér að útsending sjónvarpsins verði stytt umtalsvert, verði frá kl. 18:30 til 22:30 á virkum dögum og ekki lengur en til miðnættis um helgar.
Einnig er lagt til að tíufréttir verði lagðar niður og mjög dregið úr sýningu frá íþróttaviðburðum sem hafa hækkað mikið í innkaupum að undanförnu. Lagt er til að rekstur textavarps og vefjar Ríkisútvarpsins verði einfaldaður og að dagskrá Rásar 1 verði gerð eins einföld og ódýr og mögulegt er. Þá leggur útvarpsstjóri til að tímabundnir ráðningasamningar sem renna út á næstunni verði almennt ekki endurnýjaðir og að hefja þurfi undirbúning að því að losa um aðra samninga.
Heimild: Menntamálaráðuneytið
19.11.2001: Nýbreytni í kennslu verðlaunuð
Menntamálaráðherra veitti hinn 23. nóvember sl. verkefninu "Tölvustudd danska" Evrópumerkið 2001, sem er viðurkenning framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins fyrir nýbreytniverkefni á sviði tungumálanáms og -kennslu.
Verkefnið sem hlaut viðurkenninguna er sniðið fyrir nemendur í dönskuáfanga á almennri braut í Menntaskólanum í Kópavogi. Námsefnið er unnið út frá markmiðssetningu aðalnámskrár framhaldsskóla með tilliti til upplýsingatækni og áherslu á tungumálanám sem nýtist í daglegu lífi.
Í áfanganum er lögð áhersla á aukna ábyrgð nemenda á eigin námi og á að auka sjálfstraust nemenda gagnvart upplýsingatækni og nýjum miðlum. Áfanginn er bókarlaus og allt kennsluefni sótt á margmiðlunardiska og Netið. Öll verkefni í lestri, ritun og hlustun byggjast á notkun rafrænna miðla þar sem helstu viðfangsefni eru menning, heilsa, matur, samskipti og ferðalög.
Talþjálfun fer meðal annars fram í litlum hópum með kennara og í svo kölluðum dönskubúðum, en þá vinna nemendur og kennari saman í einn sólarhring þar sem öll samskipti og samvinna fer fram á dönsku.
Námsefnið er eins og fyrr segir sótt á Netið á vefsíðu sem er að hluta til opin almenningi og að hluta tengt aðgangsorði nemenda. Slóðin er: www.ismennt.is/not/thordism/vefur393
Heimild: Menntamálaráðuneytið
14.11.2001: Samspil tungu og tækni - tungutækniráðstefna á vegum menntamálaráðuneytisins
Verkefnisstjórn menntamálaráðuneytisins um tungutækni boðaði til ráðstefnu þriðjudaginn 13. nóvember sl. Menntamálaráðherra, ávarpaði ráðstefnuna, opnaði nýjan vef með ítarlegum upplýsingum um verkefnið og greindi frá stuðningi ráðuneytisins við tungutækniverkefni.
Ráðstefnunni var ætlað að höfða bæði til áhugafólks um íslenska tungu og þeirra sem starfa við upplýsingatækni. Hún markaði upphaf átaks menntamálaráðuneytisins um framgang tungutækni á Íslandi. Markmið átaksins er að stuðla að því að íslenska verði áfram lifandi tungumál íslenskrar þjóðar í þekkingarsamfélagi 21. aldarinnar.
Tungutækni tengir saman málfræði og upplýsingatækni í framleiðslu á hugbúnaði og tækjum. Þannig er mönnum gert kleift að nota tungumálið í samskiptum við tæki. Sem dæmi um tungutækni má nefna talgervla sem breyta texta í tal og hugbúnað sem skilur talað mál. Einnig má nefna hugbúnað til leiðréttingar á stafsetningu og málfari, þýðingarforrit og tölvuorðabækur.
Heimild: Menntamálaráðuneytið
Fara efst á síðuna
Medier i Norden