svane.jpg - 2932 Bytes Medier i Norden

Fyrsta ársfjórðungsútgáfa 2000
  
    Aðalsíða - á íslensku | Safn: Ársfjórðungsleg útgáfa | Yfirlit   
  Efnisyfirlit

Danmörk   |  Finnland   |   Ísland   |   Noregur   |   Svíþjóð

  Ársfjórðungsútgáfur á Medier i Norden
á íslensku eru til á netinu frá og með árinu 1998. Í þeim er að finna útdrátt á íslensku úr greinunum í Medier i Norden á skandinavísku: Resymé.

Öllum er frjálst að vitna í Medier i Norden ef heimildar er greinilega getið.

  Ritstjóri                                                  Ábyrgðarmaður
Terje Flisen (TF)                                      Søren Christensen, framkvæmdastjóri
Postboks 1726 Vika                                 Nordisk Ministerråd,
0121 Oslo, Norge                                     Store Strandstræde 18
Tlf. + 47 22 20 80 61                                DK-1255 København K., Danmark

Medier i Norden (áður Nordisk Medie Nyt) ISSN 1396-9331 ­ rafræn útgáfa.

 

Danmörk

28.3.2000: Fjölmiðlasamkomulagið 2001 - 2004 er tilbúið

„Ríkisstjórnin hefur í dag gengið frá samkomulagi um fjölmiðlamál við flokkana CD og SF. Öðrum flokkum sem stóðu að baki fyrri sátt um fjölmiðlamál verður boðið að samþykkja sáttina fyrir næstkomandi fjögur ár" segir í fréttatilkynningu fra menningarmálaráðuneytinu danska.

„Miðað við fyrsta frumkvæði ríkisstjórnarinnar hefur verið gengið frá samningi um þessar breytingar:

Ríkisstjórnin hafði lagt til að fjórða. lausa útvarpsrásin yrði afhent TV2 og fimmta rásin DR. Í stað þess voru báðar útvarpsrásir sendar í útboð.

Fjórða útvarpsrásin á að vera blæbrigðarík þjónustumiðuð rás sem leggur áherslu á klassíska tónlist, danska tónlist, menningar- og samfélagsþættir og umræður. Allir geta sótt um rásina og hún getur verið fjármögnuð með auglýsingum. Engar kröfur eru um fréttadeild. Því geta t.d. dagblöðin sótt um rásina án þess að þeim sé skylt að setja á fót nýjan útvarpsfréttatíma. Einnig DR getur sótt um rásina en sú stöð getur ekki fjármagnað hana með auglýsingum. Rásinni verður úthlutað á grundvelli mats á gæðum dagskrárinnar í heild. Ákvörðunin verður tekin af Útvarps- og sjónvarpsnefndinni.

Um fimmtu útvarpsrásina geta allir sótt nema DR. Það á að vera breið auglýsingafjármögnuð rás þar sem eina krafan er fréttaframboð á sama stigi og dönsku útvarpsfréttirnar (Radioavisen). Rásin á að hlíta dönskum lögum, þar á meðal dönskum reglum um auglýsingar. Rásinni verður úthlutað þeim sem býður fjárhagslega hagstæðast. Hagnaðinum verður varið til staðarhljóðvarps- og sjónvarpsstöðva sem eru ekki reknar í hagnaðarskyni frá árinu 2003 og til almenningsþjónustumálefna. Einnig þessi ákvörðun verður tekin af Útvarps- og sjónvarpsnefndinni.

Tillögunni um 5 mínútna tímabil án auglýsinga fyrir og eftir barnaþætti verður breytt svo að bannið eigi eingöngu við um auglýsingar sem beint er til barna og auglýsingar um barnavörur. Bannið á einnig við um kynningarþætti í tengslum við barnaþætti", segir í fréttatilkynningunni.

Heimild: Menningarmálaráðuneytið

9.2.2000: Ekkert nýtt danskt fyrirkomulag um merkingu tölvuleikja

„Elsebeth Gerner Nielsen, mennningarmálaráðherra, hyggst fara eftir tilmælum frá Fjölmiðlaráðinu fyrir börn og ungmenni um að ekki skuli taka upp sérstakt fyrirkomulag um merkingu tölvuleikja. Í staðinn á evrópska merkingarfyrirkomulagið - ELSPA - framvegis einnig að ná til leikja sem framleiddir eru í Danmörku", segir í fréttatilkynningu menningarmálaráðuneytisins.

„Fjölmiðlaráðið fyrir börn og ungmenni á vegum menningarmálaráðuneytisins gaf í gær út niðurstöður úr rannsóknum á tölvuleikjanotkun barna og ungmenna. Niðurstaðan er sú að ofbeldiskenndir tölvuleikir eru ekki eins skaðlegir börnum og óttast var. Börn skynja tölvuleiki sem leiki á borð við aðra leiki, svo sem t.d. Matadór og aðra hefðbundna leiki. Þegar þau velja ofbeldisleiki er ekki unnt að túlka slíkt sem sérstaka hrifningu af ofbeldi. Fremur ber að sjá það í því samhengi að börn hafa alltaf stundað ofsafengna og villta leiki.

Sú gagnvirkni sem felst í tölvuleikjum þýðir að mati Fjölmiðlaráðsins ekki að áhrifin á börnin verði ofsafengnari.

Fjölmiðlaráðið álítur að mjög erfitt yrði að hrinda í framkvæmd nýju dönsku merkingarfyrirkomulagi í reynd. Og vegna þess að ELSPA-merkið er nú þegar notað fyrir flesta leiki ber að halda áfram í þá veru og kynna fyrirkomulagið víðar.

Elsebeth Gerner Nielsen, mennningarmálaráðherra, segir í fréttatilkynningunni: „Ég hef sjálf haft áhyggjur af þessum mörgu ofbeldisfullu tölvuleikjum en skýrslan hefur dregið úr áhyggjum mínum. Ég álít þó samt að við eigum að upplýsa um óæskilega leiki og leitast við að vernda börn gegn þeim. En ég legg traust mitt á að þetta geti gerst í samstarfi við atvinnugreinina og það merkingarfyrirkomulag sem þegar er fyrir hendi."

Heimild: Menningarmálaráðuneytið

Fara efst á síðuna
 

Finnland

10.3.2000: Einungis kvikmyndir fyrir yngri börn skulu skoðaðar

Skoðun kvikmynda og annarra myndmiðla skal samkvæmt lagafrumvarpi einskorðast við og aðeins ná til myndþátta sem er dreift og sýnd opinberlega meðal yngri barna. Myndir fyrir yngri börn skulu skoðaðar en aðrir óskoðaðir myndþættir skulu tilkynntir Kvikmyndaskoðun ríksins segir í fréttatilkynningu fra menntamálaráðuneytinu.

Heimild: Menntamálaráðuneytið

2.2.2000: Samgönguráðuneyti Finnlands treystir stöðu sína í viðfangsefnum sem varða upplýsingasamfélagið

Í fréttatilkynningu um verkefni samgönguráðuneytisins þegar nýtt ár gengur í garð segir meðal annars: „Stafrænar sjónvarps- og hljóðvarpssendingar eru hafnar. Átta rásir hafa fengið leyfi til stafrænna sjónvarpssendinga. Gert er ráð fyrir að fyrstu stafrænu sjónvarpssendingarnar geti hafist sumarið 2000. Ætlunin er að 70 % Finna geti horft á stafrænar sjónvarpssendingar fyrir lok ársins 2001. Markmið ríkisstjórnarinnar er að leggja megi af flaumrænar (analog) sjónvarpssendingar fyrir lok ársins 2006.

Sem stendur rekur aðeins YLE (Rundradion) stafræna útvarpsstarfsemi. Ætlunin er að veita leyfi til stafræns útvarps í vor.

Lögunum um fjarskipti er breytt og rafrænu fjarskiptin þróast
Samgönguráðuneytið leggur æ meiri áherslu á að vera ráðuneyti sem annast viðfangsefni varðandi upplýsingasamfélagið. Lögunum sem gilda um fjarskiptanet er breytt svo að sömu lög gildi um fjarskipti um föst net, farsímanet og stafræn sjónvarpsnet. Jafnvel reglurnar um notkun netanna verða samræmdar. Í krafti nýju laganna ættu að hvíla sömu skyldur á eigendum fjarskiptanetanna óháð tækninni. Eiganda stafræns sjónvarpsnets ætti t.d. að vera skylt að láta öðrum í té flutningsgetu.

Bæði í fjölmiðla- og netfjarskiptunum er lögð áhersla á inntak fjarskiptanna. Markmiðið er að sjálfstjórnin innan greinarinnar verki hvað varðar óæskilegt eða skaðlegt efni.

Samgönguráðuneytið hyggst auka möguleika þeirra sem stunda einkarekstur á geta boðið öllum notendum hagstæða og fyrsta flokks upplýsingasamfélagsþjónustu. Samgönguráðuneytið óskar sérstaklega eftir að auka traust borgaranna á þjónustu upplýsingasamfélagsins, svo og færni borgaranna í að nýta þessa þjónustu.

Skapa verður forsendur fyrir rafrænum viðskiptum og starfsemi netverslana á alþjóðavísu. Samgönguráðuneytið óskar eftir að hraða ákvörðunartöku í Evrópu og auka skilvirknina svo að löggjöfin haldist í hendur við þróunina.

Heimild: Menntamálaráðuneytið

Fara efst á síðuna
 

Ísland

25.05.00: Hlutur kvenna í íslenskum fjölmiðlum er rýr

Um það bil 70% allra þeirra sem koma fram í íslensku sjónvarpi eru karlar og um 30% eru konur. Þetta kemur m.a. fram í niðurstöðum rannsókna um konur og karla í íslenskum fjölmiðlum sem nemendur í hagnýtri fjölmiðlun unnu fyrir nefnd menntamálaráðuneytisins um konur og fjölmiðla og Skrifstofu jafnréttismála.

Í könnuninni kemur í ljós að þeir karlar sem birtast á skjánum eru flestir í aldurshópnum 35 til 49 ára og ennfremur að konur eru fjölmennastar í hópnum 20 til 30 ára. Svipaðar tölur koma í ljós þegar fréttatímar sjónvarpsstöðvanna eru sérstaklega skoðaðir. Af öllum þeim einstaklingum sem birtast í fréttum eru 27% þeirra konur en 73% eru karlar. Hið talaða mál kvenna í fréttatímum er hins vegar 15% af heildartíma talaðs máls og eftir því sem ofar dregur í aldri fækkar konum, sem viðmælendum, hlutfallslega samanborið við karlana.

Í niðurstöðunum kemur einnig fram að við rannsókn á efni þriggja stærstu íslensku dagblaðanna hafi komið í ljós að meirihluti frétta og blaðagreina er án kynjaslagsíðu, þ.e. ekki má greina kynbundna áherslu, en þegar því sleppir er hlutur kvenna í dagblöðum rýr. Mun meira er fjallað um karla en konur og karlar eru mun oftar tilefni frétta en konur. Er það einkum í málaflokkum eins og minningargreinum og slúðurfréttum sem konur fá tiltölulega mesta umfjöllun.

Hutverk viðmælenda í fréttatímum sjónvarps er nokkuð misjafnt eftir kynferði. Þegar rætt er við stjórnendur fyrirtækja og stofnana eru það í 97,6% tilvika karlmenn og þegar rætt er við opinbera embættismenn eru það í 89% tilvika karlmenn. Af öllum hlutverkunum er konan mest áberandi sem listamaður eða í kringum 51% og sem fórnarlamb í 46% tilvika."

Konur eru vart sýnilegar í sjónvarpsfréttum þegar fjallað er um efnahags-, stjórn- eða atvinnumál nema í undantekningartilfellum. Sé þessi mynd sem dregin er upp af fjölmiðlum til marks um valdahlutföll samfélagsins má ljóst vera að áhrif kvenna eru fyrirferðarlítil nema í fáum tilvikum og í nær eingöngu þeim málum sem tengjast hefðbundnum kvennamálum.

Heimild: Menntamálaráðuneytiðð

25.05.00: Ráðstefna um konur og upplýsingasamfélagið

Ráðstefna um konur og upplýsingasamfélagið var haldin þann 14. apríl sl. Yfirmarkmið ráðstefnunnar var að stuðla að fjölgun kvenna í störfum í upplýsingaiðnaði og aukinni þátttöku kvenna í mótun upplýsingasamfélagsins.

Aðstandendur ráðstefnunnar telja að vinna þurfi markvisst að því að:

· Auka hlut kvenna í tækninámi - ekki síst í námi í tölvunarfræði, verkfræði og kerfisfræði því þar eru konur í miklum minnihluta.
· Vekja athygli foreldra og kennara á mikilvægi þess að virkja áhuga stúlkna á upplýsingatækni og skapa stúlkum ekki síðri möguleika en drengjum á heimilum og í skólum.
· Breyta ímynd upplýsingaiðnaðarins með því að draga fram í dagsljósið að störf á þessu sviði henta konum alls ekki síður en körlum. Draga fram þætti sem höfða til stúlkna og kynna skipulega t.d. í námsráðgjöf og fjölmiðlum.
· Í boði verði aukið efni á vef sem höfðar sérstaklega til stúlkna og hvetur þær til virkrar þátttöku í upplýsingasamfélaginu.
· Safnað verði saman áhugaverðum niðurstöðum um kynjafræðilegar rannsóknir sem stundaðar hafa verið á þessu sviði hér á landi og erlendis og þær kynntar.
· Gerðar verði kynjafræðilegar rannsóknir á þessu sviði hér á landi.
· Umræða um þátt kvenna í upplýsingasamfélaginu verði aukin.

Í tengslum við ráðstefnuna er verið að safna reynslusögum kvenna sem stunda nám eða vinna við upplýsingatækni. Þessar reynslusögur verða settar á vef sem settur var upp í tengslum við ráðstefnuna (http://www.simnet.is/konur). Einnig er verið að taka saman fjölbreyttar upplýsingar um hlut kvenna á hinum ýmsu sviðum upplýsingasamfélagsins og verða þær upplýsingar einnig tiltækar á vefnum.

Heimild: Menntamálaráðuneytiðð

23.3.2000: Windows 98 þýtt á íslensku

Íslenskuð útgáfa af Windows 98 er nú send í verslanir á Íslandi. Þetta er í fyrsta sinn sem hugbúnaður frá Microsoft er gerður aðgengilegur á íslensku, segir í Daily News from Iceland. Fram til 15. maí býðst Windows 98 á lækkuðu verði, um það bil 3.400 kr.

Heimild: Daily News from Iceland

2.2.2000: Úthlutað úr Kvikmyndasjóði Íslands

Sex kvikmyndir hlutu vilyrði til framleiðslu árið 2001 þegar úthlutað var úr Kvikmyndasjóði Íslands þann 19. janúar sl., alls 137,8 milljónir króna. Þá var úthlutað 116,2 milljónum til framleiðslu sex kvikmynda á þessu ári en þrjár þeirra höfðu fengið vilyrði við úthlutun síðasta árs.

Vilyrði til framleiðslu árið 2001 hlutu ennfremur fimm heimildar- og stuttmyndir, samtals 12,2 milljónir, en tvær heimildarmyndir og ein teiknimynd hljóta framlög á árinu 2000 í samræmi við vilyrði síðasta árs. Þá hlutu tíu aðilar framlög til handritsgerðar og -þróunar á árinu 2000, 300.000 kr. hver. Alls nema framlög til kvikmyndagerðar á þessu ári 132 milljónum króna og útgefin vilyrði til kvikmyndagerðar árið 2001 eru samtals 150 milljónir.

Alls bárust 205 umsóknir um úthlutun úr kvikmyndasjóði, sem er næstum því tvöföldun frá því í fyrra. Þar af eru 47 umsóknir vegna framleiðslu á stórum bíómyndum, en í fyrra voru þær 30 og 20 árið þar áður. Auk þess bárust 92 umsóknir um handritsstyrki, 46 umsóknir um heimildarmyndir, 18 um stuttmyndir og tvær um teiknimyndir."

Vilyrði fyrir hæstu styrkjunum á næsta ári hlutu Ísfilm til framleiðslu á myndinni Mávahlátur í leikstjórn Ágústs Guðmundssonar, 40 milljónir, og Íslenska kvikmyndasamsteypan til framleiðslu á myndinni Fálkar í leikstjórn Friðriks Þórs Friðrikssonar, einnig 40 milljónir. Þá fékk Íslenska kvikmyndasamsteypan vilyrði fyrir 30 milljónum til myndarinnar Regínu í leikstjórn Maríu Sigurðardóttur. Vilyrði um 10 milljónir hlaut Íslenska kvikmyndasamsteypan vegna myndarinnar Monster í leikstjórn Hal Hartleys, Kvikmyndafélag Íslands fékk 10 milljóna vilyrði vegna myndarinnar Íslenski draumurinn, sem Robert Douglas leikstýrir, og Zik Zak kvikmyndir fengu 7,5 milljóna vilyrði fyrir myndina Gemsar í leikstjórn Mikaels Torfasonar.

Nýr vefur um íslenska kvikmyndagerð
Við úthlutunina opnaði menntamálaráðherra nýjan vef á Netinu um íslenska kvikmyndagerð, á slóðinni www.icelandicfilms.com, en þar er verið að byggja upp allsherjar gagnagrunn um íslenskar bíómyndir.

Í ávarpi sínu við úthlutunina gerði framkvæmdastjóri Kvikmyndasjóðs, að umtalsefni hina miklu uppsveiflu sem nú er í íslenskri kvikmyndagerð og vísaði þar til nýrra kvikmynda sem nú ganga í kvikmyndahúsunum. Allt væru þetta miklar myndir sem hefðu hlotið lof gagnrýnenda og almennings. Enn fleiri myndir væru væntanlegar á næstu vikum og mánuðum og myndi hin íslenska kvikmyndabylgjan líklega skella á meginlandi Evrópu og víðar síðar á árinu. Framkvæmdastjórinn sagði ennfremur að fjárhagsgrundvöllur Kvikmyndasjóðs hefði batnað verulega síðustu misserin. Hann hafi raunar tekið stakkaskiptum með því samkomulagi sem gert var milli menntamálaráðherra, fjármálaráðherra og aðila í íslenskri kvikmyndagerð í desember 1998 um stóraukin framlög ríkisins til Kvikmyndasjóðs.

Heimild: Menntamálaráðuneytið

Fara efst á síðuna
 

Noregur

14.4.2000: Breiðband fyrir allt landið - tillaga um þjóðarátak

Starfshópur nokkurra ráðuneyta undir forystu Jørn Ringlund, deildarstjóra, í samgönguráðuneytinu hefur skilað skýrslu sem nefnist „Breiðband fyrir allt landið- tillaga um þjóðarátak" til Terje Moe Gustavsen, samgönguráðherra.

„Öllum grunn- og framhaldsskólum landsins, almenningsbókasöfnum, sjúkrahúsum og sveitarstjórnum skal boðin tenging við háhraðafjarskiptanet, svonefnd breiðbandsnet, fyrir lok ársins 2002", segir í fréttatilkynningu frá samgönguráðuneytinu.

„Á næstu fjórum árum á norska þjóðin að fá tilboð um tengingu við breiðbandsnet og aðgang að breiðbandsþjónustu á vinnustað, í námi og á heimilum á hagstæðu verði", segir í fréttatilkynningunni.

Heimild: Samgönguráðuneytið

6.4.2000: Tilraunir með stafrænt sjónvarp snemma sumars

„Í maí-júní hefjast fyrstu tilraunir með útsendingu stafræns sjónvarps um net á jörðu niðri. Fjölmiðlaumsýsla ríkisins hefur stutt að aðeins NRK 1, TV 2 og svæðissjónvarpsstöðvarnar skuli taka þátt" segi í Aftenposten.

„- Aðeins norskum fyrirtækjum sem hafa leyfi er heimilt að senda um jarðnetið, þess vegna er það sem við höfum sagt að aðeins þau fá að vera með á tilraunatímabilinu" segir Dag Løvdal, skrifstofustjóri hjá Fjölmiðlaumsýslu ríkisins við Aftenposten.

„Norkring sem á að byggja upp jarðnetið virðir að vettugi ákvörðun Fjölmiðlaumsýslunnar og leitast við að fá stöðvar eins og TVNorge, TV3, Canal+ og aðrar erlendar stöðvar með í tilraunaútsendingarnar.

- Við gerum ráð fyrir að fá leyfi hjá stjórnvöldum" segir framkvæmdastjóri í Norkring, Svein R. Aarvik við Aftenposten.

Einar Førde, útvarpsstjóri álítur að hinn mikli fjöldi aðila leiði til vandræða fyrir NRK 1 sem þarf gott athafnarými á stafræna netinu. Førde tjáir Aftenposten að blanda af breiðbandi og jarðneti sé það besta fyrir NRK. Á stjórnarfundi NRK 12. april verður samþykkt ályktun í tilefni af málinu.

Heimild: Aftenposten

Fara efst á síðuna
 

Svíþjóð

6.4.2000: Strangari lög gegn sjóræningjamyndlyklum

„Sænska þingið hefur nú samþykkt frumvarp ríkisstjórnarinnar að nýjum lögum varðandi tiltekinn myndlyklabúnað. Lögin fela í sér hertari reglur um myndlyklabúnað sem veitir óleyfilegan aðgang að læstum útsendingum, svonefnda sjóræningjamyndlykla. Nýju lögin öðlast gildi 1. maí 2000" segir menningarmálaráðuneytið í fréttatilkynningu.

„Í krafti nýju laganna er öll meðhöndlun myndlykla í viðskiptaskyni ólögleg án samþykkis þjónustuaðilans. Með myndyklum er átt við allan búnað eða hugbúnað sem er hannaður þannig eða aðlagaður að hann veiti ólæsta aðgang að þjónustu sem lögin fjalla um. Þjónusta sem lögin ná til eru útvarps- og sjónvarpssendingar svo og þjónusta upplýsingasamfélagsins.

Ólögleg meðferð myndlyklabúnaðar getur valdið verulegum skaða og leitt til verulegs kostnaðar fyrir þjónustuaðilana. Slík meðhöndlun getur jafnvel haft slæmar afleiðingar fyrir menningarlífið. Hámarksrefsing vegna brots á lögunum er því hert úr núverandi fangelsi í sex mánuði í fangelsi í tvö ár hið mesta. Jafnvel möguleikarnir á málshöfðun aukast. Meðal annars verður heimilt að höfða mál þegar málshöfðandi kærir brotið.

Sá sem brýtur gegn lögunum skal greiða sanngjarnar bætur vegna þess fjárhagstjóns sem brotið hefur haft í för með sér.

Frumvarpið Utökat skydd för kodade tjänster (Aukin vernd fyrir læsta þjónustu) er að finna á heimasíðu menningarmálaráðuneytisins", segir í fréttatilkynningunni.

Heimild: Menningarmálaráðuneytið

3.4.2000: Almenn áhersla á upplýsinga- og upplýsingatæknisamfélag í þágu allra

Björn Rosengren, atvinnumálaráðherra, hefur kynnt frumvarp frá ríkisstjórninni „... sem á sér mjög almennar forsendur og tilgreinir skýr og áþreifanleg markmið og forgangsröðun hvað varðar stefnu í upplýsingatækni", segir í fréttatilkynningu fra atvinnumálaráðuneytinu. „Ríkisstjórnin leggur til að ríkið leggi áherslu á þrjú svið í því skyni að skapa upplýsingasamfélag í þágu allra. Sviðin þrjú eru: aðgangur að upplýsingatækni, traust til upplýsingatækni, færni í upplýsingatækni. Framlög ríkisins vegna stofnkerfis upplýsingatækninnar kemur til með að nema um 8,3 milljörðum sænskra króna. Í reglunum varðandi þennan kostnað er gert ráð fyrir að aðilar markaðarins leggi að minnsta jafnmikið fjármagn í fjárfestingar. Þetta þýðir að heildarframlög til breiðbandsmála koma til með að vera í kringum 17 milljarða sænskra króna á fjögurra ára tímabili. Í þessum tölum er reiknað með skattaafslætti til að hvetja menn til að tengja sig breiðbandsnetinu. Ríkisstyrkir eiga einnig að renna til svæðisbundinna neta og tengingar við breiðbandsnet í dreifbýli. Til hvors tveggja verður varið 5,8 milljörðum sænskra króna. Ennfremur er Svenska kraftnät koma á fót grunnneti á markaðslegum forsendum. Það kemur til með að kosta um 2,5 milljarða sænskra króna að ná til allra sveitarfélaga", segir í fréttatilkynningu atvinnumálaráðuneytisins.

Heimild: Atvinnumálaráðuneytið



Fara efst á síðuna